Patiënteninformatie

Sterilisatie bij de man (vasectomie)

Inleiding
Er zijn verschillende mogelijkheden om ongewenste zwangerschap te voorkomen, bijvoorbeeld de anticonceptiepil, het condoom, het spiraaltje of sterilisatie bij de vrouw of bij de man (bij de man: vasectomie). In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten een sterilisatie te ondergaan. Het grote verschil tussen de drie eerstgenoemde methoden en sterilisatie is, dat sterilisatie moet worden beschouwd als een definitieve anticonceptie methode: in principe is sterilisatie onomkeerbaar (onherroepelijk). Een sterilisatie is dan ook alleen een goede keuze wanneer u zeker weet dat u geen kinderen (meer) wilt.

Sterilisatie is een veilige en betrouwbare vorm van anticonceptie. Het is een eenvoudige ingreep die geen invloed heeft op uw seksueel functioneren. Tijdens de sterilisatie worden de zaadleiders afgesloten, waardoor wordt voorkomen dat zaadcellen het zaadvocht kunnen bereiken. Bij geslachtsgemeenschap zal dan alleen zaadvocht zonder zaadcellen vrijkomen, waardoor geen bevruchting kan plaatsvinden.

Voorbereidingen voor de sterilisatie
Wanneer u bloedverdunnende middelen gebruikt (bijvoorbeeld Sintrom, Acetosal), dan wordt deze medicatie in overleg met uw behandelend arts enige dagen voor de sterilisatie gestopt.

Indien u werkt, adviseren wij u na de ingreep vrij te nemen. Omdat de sterilisatie onder plaatselijke verdoving wordt uitgevoerd, mag u voor de ingreep gewoon eten en drinken. Om infectie te voorkomen., vindt de sterilisatie onder steriele omstandigheden plaats. Daarom is het nodig voor de ingreep de balzak helemaal te scheren.
Ter voorbereiding op de vasectomie is het belangrijk dat u hooguit een paar uur voor de ingreep de balzak tot aan de onderbuik van haren ontdoet, zodat zich tussen de zaadbal en de lies geen haar meer bevindt. Scheren gaat het gemakkelijkst als u het schaamhaar eerst kort knipt en daarna scheert met een scheermesje en zeep.

Direct na de sterilisatie tot zeker 48 uur na de sterilisatie, moet u een strak zittende onderbroek of zwembroek dragen: u moet deze dan ook op de dag van de sterilisatie meenemen naar de huisartspraktijk. Omdat wordt afgeraden zelf auto te rijden na de ingreep, adviseren wij u vervoer naar huis te regelen.

De sterilisatie
Na het desinfecteren van de balzak krijgt u een verdovende injectie in de balzak. De arts maakt een sneetje van één tot twee centimeter boven in één kant van de balzak. Vervolgens zoekt hij de zaadbuis op en snijdt er een stukje van ongeveer een centimeter tussenuit. Beide uiteinden van de zaadbuis worden dichtgenaaid en het sneetje in de huid wordt gehecht. Hetzelfde gebeurt aan de andere kant. Omdat de zaadleider door het lieskanaal loopt, kunt u tijdens de sterilisatie een trekkend, pijnlijk gevoel in de liezen voelen. Alles bij elkaar duurt de ingreep ongeveer een half uur tot drie kwartier.

Na de sterilisatie
Om nabloeding te voorkomen, kunt u het de rest van de dag het beste rustig aan doen. Als de verdoving is uitgewerkt (na ongeveer twee tot drie uur), kan het gebied van de balzak en liezen pijnlijk worden. Hiervoor kunt u een pijnstiller innemen (bijvoorbeeld paracetamol). Geadviseerd wordt tijdens de 48 uur na de sterilisatie een strakke onderbroek of zwembroek te dragen. Gedurende 24 uur mogen de wondjes niet nat worden, dus de eerste 24 uur niet douchen! Baden mag pas vijf dagen na de ingreep weer. De dag na de sterilisatie kunt u in het algemeen weer uw dagelijkse werkzaamheden oppakken. De eerste dagen na de sterilisatie moet u echter wel zware werkzaamheden vermijden. Gedurende ongeveer vijf dagen na de sterilisatie kunt u beter niet fietsen, sporten, zwemmen, of zwaar tillen. Daarnaast wordt het afgeraden om tijdens deze vijf dagen geslachtsgemeenschap te hebben.

Complicaties die kunnen ontstaan na de sterilisatie
Een tijdelijke, geringe blauwverkleuring van de balzak en/of basis van de penis komt regelmatig voor na sterilisatie, maar dat kan geen kwaad. Ook wat bloed- of vochtverlies uit de wondjes is niet verontrustend en gaat in de regel vanzelf en snel over. Zelden treedt een nabloeding of wondinfectie op. Pijn direct na de sterilisatie komt vaak voor en gaat meestal gepaard met een beurs gevoel in de zaadballen en/of pijn tijdens het lopen. Meestal duurt dit slechts enkele dagen. Het kan zijn dat u een bobbeltje van een paar millimeter blijft voelen op de plek waar de zaadbuis is gehecht. Dit is normaal littekenweefsel.

Neem contact op met de praktijk als u koorts krijgt (boven de 38 graden Celsius) of zich ziek voelt, als er een sterke zwelling van de balzak optreedt, als er pus uit de wondjes komt of als er pijn optreedt die aanhoudt en toeneemt.

Vruchtbaarheid
Na de sterilisatie bent u niet meteen onvruchtbaar! Gedurende de eerste maanden na de sterilisatie zitten er nog steeds zaadcellen in de zaadleider en de zaadblaasjes waardoor u een zwangerschap kunt veroorzaken. Het is dan ook noodzakelijk om een middel ter voorkoming van zwangerschap te blijven gebruiken totdat er bij de nacontrole geen zaadcellen meer zijn gezien. Na ongeveer 20 zaadlozingen of ongeveer drie maanden na de sterilisatie zijn meestal geen zaadcellen meer aanwezig in het zaadvocht.
Na een periode van ongeveer 12 weken komt u terug voor controle op onze praktijk en wordt een zaadmonster onderzocht. Hiervoor krijgt u een potje mee, waarin u het sperma moet opvangen. Het sperma wordt met masturbatie verkregen en het is belangrijk om al het sperma op te vangen in een potje. Liefst vindt er 2 dagen voor het opvangen van het sperma geen geslachtsgemeenschap of masturbatie plaats. Het sperma wordt gecontroleerd op spermatozoa. Als er geen zaadcellen meer zichtbaar zijn in het zaadmonster, dan is de sterilisatie geslaagd en de behandeling afgerond. In dit geval bent u doorgaans onvruchtbaar en kunt u of uw partner stoppen met het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Het kan echter voorkomen dat u meerdere malen een zaadmonster moet inleveren, totdat het laboratoriumonderzoek laat zien dat er geen zaadcellen meer aanwezig zijn. Als de eerste maal nog spermatozoa aanwezig zijn, kan het laboratoriumonderzoek vier weken later herhaald worden.

Wat verder van belang kan zijn
Er is een kleine kans (circa 1 %) dat de uiteinden van de zaadleiders weer aan elkaar groeien waardoor zaadcellen weer in het zaadvocht terecht kunnen komen en dus opnieuw vruchtbaarheid ontstaat. Ook al werden tijdens laboratoriumonderzoek in uw zaadmonster geen bewegende zaadcellen (meer) gevonden, dan nog is hernieuwde vruchtbaarheid na langere tijd mogelijk.

Soms worden in zaadmonsters gedurende een langere periode steeds niet -bewegende zaadcellen gevonden. Meestal verdwijnen deze binnen één jaar. Alleen als bewegende zaadcellen worden gevonden in het zaadmonster zult u, na overleg met uw behandelend arts, opnieuw worden gesteriliseerd.

Aan een zaadmonster is met het blote oog niet te zien of iemand gesteriliseerd is. Na sterilisatie bestaat een zaadmonster met name uit vocht uit de zaadblaasjes en de prostaat. De zaadcellen, die nog steeds in de testikels worden gemaakt, worden door het lichaam afgebroken.

Er zijn ook nadelen verbonden aan de sterilisatie.
Zo' n 5% van de mannen die zich laat steriliseren heeft kans op chronische pijn in de balzak.
Zo' n 2-6% van de mannen krijgt na der sterilisatie spijt van de ingreep, meestal vanwege een hernieuwde kinderwens. De sterilisatie is weliswaar te herstellen, maar dit lukt niet altijd en vaak is door de sterilisatie de vruchtbaarheid verminderd.

Wie van beide partners zich laat steriliseren, is een persoonlijke keuze. Het voordeel van sterilisatie van de man is dat het een relatief lichte ingreep betreft, die poliklinisch onder lokale verdoving kan worden uitgevoerd.

Sterilisatie heeft geen enkele invloed op uw seksueel functioneren. U kunt nog even goed een erectie krijgen als voorheen, sterilisatie heeft geen invloed op de potentie. Ook het gevoel bij het klaarkomen blijft hetzelfde. De hoeveelheid vocht die bij het klaarkomen vrijkomt, blijft gelijk. Uw hormonen veranderen niet. U blijft dezelfde man die u was, qua haargroei, stem en seksuele verlangens.

Benadrukt moet worden dat sterilisatie geen enkele bescherming biedt tegen seksueel overdraagbare aandoeningen zoals AIDS, gonorroe of syfilis.

Financieel
De kosten van de ingreep, inclusief het voorgesprek, bedragen momenteel €335,05. Dit tarief wordt  jaarlijks vastgesteld door CZ. U kunt de rekening die u krijgt voor de sterilisatie indienen bij uw verzekeringsmaatschappij. Of u een volledige vergoeding krijgt voor de kosten, kunt u nagaan bij uw eigen verzekering.

Tot slot
Deze patiëntenfolder betreft een algemene voorlichting en is bedoeld als extra informatie naast het gesprek dat dokter Helsloot met u heeft gehad. Bijzondere omstandigheden kunnen aanleiding geven tot wijzigingen in uw behandeling. Dit zal altijd door uw behandelend arts aan u kenbaar worden gemaakt.
Indien u na het lezen van deze patiëntenfolder nog vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met dokter Helsloot, Medisch Centrum Puttershoek: (078) 676 24 26.